وبلاگ شخصی منیژه کرمی

پیوند پایه های بذری گردو و انواع پیوند

بطورکلی روش پیوند بهترین راه تکثیر غیرجنسی در گردو می باشد. سایر روشهای تکثیر رویشی مثل قلمه، خوابانیدن و ریزازدیادی یا بسختی جواب می دهند و یا به صورت تجارتی متداول نشده است.




پیوند وصله ای :

این پیوند مهمترین روش پیوند گردو در بین روشهای معمول در فصل رشد و بیداری است. در درختانی که پوست کلفت و فشار ریشه ای زیاد دارند و در آن ها از پیوند شکمی به دلیل خروج شیره گیاه نمیشود استفاده کرد از این روش استفاده میشود. زمان انجام این نوع پیوند بستگی به رسیدن پایه و پیوندک به مرحله مناسب دارد. بنابراین زمان دقیق انجام آن در مناطق مختلف و در کشورهای مختلف متغیر و متفاوت ذکر شده است. به طور کلی مشخص شده است که در مناطق نیمه گرمسیری با زمستان های ملایم مثل مناطق مدیترانه ای و حوالی دریای سیاه در ترکیه ، پیوند وصله ای در اواخر تابستان بیشترین میزان موفقیت را بدنبال داشته است. از مهم ترین معایب پیوند وصله ای ، طولانی بودن زمان جوش خوردن پیوند وکاهش درصد موفقیت پیوند آن در مواجهه با هوای سرد و بارانی است. در پیوند وصله ای بهتر است که قطر پایه و ساقه ای که از آن پیوند برداشت می شود مساوی باشد.این قطر باید حدود
5/2-5/1 سانتی متر باشد . اگر چه قطر پایه می تواند بیش تر از قطر پیوندک بوده وتا 10 سانتی متر برسدولی جوش خوردن پیوندک در قطرهای بالا مشکلاتی را به همراه
دارد .

استفاده از پایه هایی که 3-2 ساله هستند در این روش مناسب تر است.جوانه هایی که برای تهیه پیوندک استفاده می شوند نیز بهتر است از شاخه های صافی که مقطع عرضی آن ها کاملا دایره ای شکل و رنگ چوب آن ها خاکستری است و سبط نیست تهیه شوند . بهترین جوانه ها ، جوانه هایی هستند که کوچک ، غیر برجسته و نظیر جوانه های در حال خواب باشند این جوانه ها معمولا در قاعده شاخه ها یافت می شوند . این جوانه ها از نظر بستن نوار پیوند بهتر هستند.

مراحل انجام پیوند:

پیوندک که دارای یک جوانه است با دقت از چوب آن جدا میشود باید توجه داشت که بافت چوبی داخل جوانه پیوندک که اصطلاحا کشاورزان آن را "چشم جوانه" می نامند و در واقع محل اتصال آوندها به جوانه است از آن خارج نشود و جوانه پیوندک تو خالی نگردد. این کار به وسیله پیچاندن پیوندک به یک سو صورت می گیرد در غیر این صورت بافت پوبی داخل جوانه به چوب پیوندک چسبیده و در زیر جوانه سوراخ کوچکی ایجاد می گردد که منجر به عدم رشد جوانه پیوندک می شود. فقط از جوانه های دو تایی سالمی که دارای اندازه متوسطی باشند باید برای عمل پیوند وصله ای استفاده کرد و از جوانه های کشیده ای که اصطلاحا "جوانه های گردن دار " نامیده می شوند نباید استفاده کرد . پس از جدا کردن پیوندک باید بلا فاصله آن را روی محل آماده شده بر روی پایه قرار داد. داشتن سرعت عمل در پیوند زدن در گیرایی پیوند نقش بسزایی دارد. یک نکته مهم در گیرایی پیوند این است که هیچ گاه حاشیه های برش داده شده پایه و پیوندک که محل وجود کامبیوم هاست را با دست لمس نکرد . باید دقت نمود که دو لبه بالا و پایین پیوندک (برش های افقی ) کاملا به دو ضلع بالا و پایین محل پیوند بچسبند . به طوری که کمترین فاصله بین پوست پایه و پیوندک ایجاد شود اتصال اضلاع افقی بسیار مهم تر از مجاور هم قرار گرفتن اضلاع مجاور (برشهای عمودی) است . حتی برخی معتقدند که بهتر است بین اضلاع عمودی پایه و پیوندک فاصله کمی وجود داشته باشد زیرا این فاصله سبب کالوس دهی بهتر و پر شدن این فضا می شود .

در این حالت پایه و پیوندک آماده بستن بوسیله نوار پیوند می باشند . معمولا به علت ضخیم تر بودن پوست پایه امکان محکم بستن پیوندک فرا هم نمی گردد . لذا میتوان با تراشیدن و نازک کردن لبه پوست پایه در محل پیوند پیوندک را طوری بست که کاملا به چوب پایه بچسبد در صورتی که پوست پایه خیلی ضخیم باشد می توان تکه ای از پوست پیوندک را در زیر پیوندک قرار داد تا لایه های کامبیوم پایه و پیوندک هم سطح شوند .در مواقعی که میزان موفقیت این پیوند کم است می توان به وسیله یک چاقوی چهار تیغ ، چهار برش به صورت مستطیل بر روی پایه ایجاد نمود این کار 3-1 هفته قبل از پیوند انجام می گیرد . پوست پایه نباید تا موقع پیوند جدا شود . این کار سبب می شود که پس از انجام این برش ها عملیات تشکیل کالوس شروع گردد و پس از زدن پیوند جوش خوردن آن به سرعت انجام شود . عمل پیوند معمولا در ارتفاع 10 تا 30 سانتی متری بالاتر از سطح خاک انجام می شود.

بستن پیوند:

برای بستن پایه وپیوندک باید از موادی استفاده کرد که نه تنها پیوندک را به پایه خوب بچسباند بلکه بتواند تمامی محل برش را به خوبی بپوشاند تا از ورود به زیر پوست پیوندک (که سبب کم شدن رطوبت و مرگ پیوندک میگردد ) جلوگیری کند . معمولا برای این کار می توان از پلاستیک های نسبتا ضخیمی به عرض 4 سانتی متر که قابلیت کشیدن داشته باشند یا چسب های نواری پارچه ای که در موم گرم شده زنبور عسل قرار داده شده اند استفاده نمود .روش دیگر آن است که با نخ محکم آن را بسته ، سپس بوسیله چسب پیوند لبه های برش را پوشاند . بهترین وسیله برای بستن محل پیوند نوار چسبداری است که مخصوص عمل پیوند می باشد این چسب ها مشابه نوار چسب های پارچه ای است که در بیمارستان ها استفاده می شود بهتر است عمل بستن نوار پیوند را از پشت پایه و از پایین پیوندک شروع کرد که پیوندک از جای خود جا بجا نشود.

 در صورت استفاده از این روش پیوند باید نکات زیر مورد توجه قرار گیرد:

1. نوار پیوند  قبل از رشد پایه و نفوذ نوار به داخل پوست که باعث صدمه دیدن ترکیب پایه و پیوندک میشود باز شود .

2.2-3هفته قبل از پیوند نهال ها را آبیاری کرده  و پس از انجام پیوند بهتر است آن ها را آبیالری نکرد زیرا آبیاری سبب کاهش دما و گیرایی پیوند میشود.

3. در کنار شاخه ها پس از رشد پیوندک برای جلوگیری از شکستن ساقه و تربیت ساقه به طور عمودی قیم زده شود.

پیوند امگا:

بهترین زمان انجام این  پیوند اواخر زمستان و اوایل بهار است. اگر نهالها در ماه های دی و بهمن پیوند شوند نیاز سرمایی پایه ها به حد کافی برطرف نشده و لذا گیرایی پیوند در آن ها کمتر خواهد بود. این پیوند با استفاده از دستگاه خاصی که پایه و پیوندک را به صورت حرف یونانی W برش داده و در داخل یکدیگر قرار می دهد زده می شود . پس از قرار گیری پایه و پیوندک در یکدیگر ، محل پیوند را در داخل پارافین ذوب شده ای
که حدود 80-75 درجه سانتی گراد حرارت داده شده است فرو می برند و پس از آن ، محل قرار داده شده در پارفین را بلا فاصله در داخل آب سرد قرار می دهند . در این روش پایه و پیوندک باید یکساله ب.ده و پس از در آوردن نهالهای پیوندی از خاک باید آن
ها را به مدت سه هفته در داخل خاک اره مرطوب در اتاقی با دمای 28-26 درجه سانتی گراد و رطوبت نسبی 80% قرار داد . سپس جهت سازگاری با هوای بیرون شاخه ها را برای چند روز به یک محیط سایه دارای دمای اتاق انتقال داده و سپس تا  پاییز بعد آن ها را در یک خزانه کاشت .

روش دیگر انتقال نهالهای پیوندی به بیرون به این صورت است که دما در طول یک هفته به تدریج به 15 درجه سانتی گراد کاهش داده شود پس از آن گیاهان پیوند شده را در داخل گلدان های پلاستیکی به ابعاد 40´35 سانتی متر دارای مخلوط خاک باغچه ، پیت و ماسه (به نسبت 2؛1؛1) انتقال داده و تا اوایل خرداد در گلخانه نگهداری می کنند . سپس  گلدانهای گردوی پیوندی را به سایه بان انتقال می دهند و تا آبان ماه در آنجا نگهداری می کنند. با توجه به این که استفاده از این نوع پیوند مستلزم داشتن پایه و پیوندکی با قطر مشخص و یکسان می باشد . ساخت و به کار گیری ماشین های پیوند زنی پیوند امگا در سطح جهانی محدود شده است .بازار جهانی پرورش نهال گردوی پیوندی در دست ترکیه ،هلند ، امریکا و مجارستان است. و در ایران مناطق پرورش دهنده گردوی پیوندی در  محدود بوده و فقط شامل زنجان ، تویسرکان همدان ،
قزوین ، کرمان می باشد.

نوشته شده در ۱۳٩۱/۱٢/۳ساعت ۳:۱٥ ‎ب.ظ توسط منیژه کرمی نظرات ()


Design By : Pichak